تمـهیـد پـیـشـرفت کشـور

طرح نظر و ایده درباره مشکلات و مسائل پیش روی پیشرفت ایران اسلامی

تمـهیـد پـیـشـرفت کشـور

طرح نظر و ایده درباره مشکلات و مسائل پیش روی پیشرفت ایران اسلامی

تمـهیـد پـیـشـرفت کشـور

مقام معظم رهبری :
درس بزرگى که ما از این فشارهاى اقتصادى دریافت کردیم، این است که هرچه میتوانیم، باید به استحکام ساخت داخلى قدرت بپردازیم؛ هرچه میتوانیم، در درون، خودمان را مقتدر کنیم؛ دل به بیرون نبندیم. آنهائى که دل به بیرون ظرفیت ملت ایران میبندند، وقتى با یک چنین مشکلاتى مواجه شوند، خلع سلاح خواهند شد. ظرفیتهاى ملت ایران خیلى زیاد است. ما باید بپردازیم به استحکام ساخت درونى اقتدار ملى؛ که آن روز به مسئولان کشور عرض کردیم: در درجه‌ى اول، مسائل اقتصادى و مسائل علمى است؛ که باید با جدیت دنبال شود

آخرین نظرات
  • ۲۲ شهریور ۹۷، ۱۱:۳۵ - اکروتیک
    عالی

یکی از نهادهای پژوهشی موفق در زمینه پژوهش، پیگیری و مطالبه گری مسائل اقتصاد مقاومتی مرکز ایتان است. ایتان که مخفف شبکه کانونهای تفکر ایران است متشکل از کارگروه های مختلفی است که در زمینه های گوناگون بانک، مسکن، کشاورزی و...به بررسی و آسیب شناسی مسائل کشور و ارائه راهکار عملیاتی می پردازند. برای معرفی بیشتر این مرکز با مرتضی فیروزآبادی به گفتگو نشستیم. مدیر عامل 33 ساله ایتان دانشجوی دکتری اقتصاد آموزش عالی دانشگاه تهران است که در دوران دانشجویی دبیر جنبش عدالتخواه دانشجویی بوده است. او از سال 86 وارد مجموعه ایتان شده و از سال 90 تا کنون مدیر این مجموعه است. فیروزآبادی البته در سال 93 و نیمی از سال 94 معاون علمی سازمان بسیج دانشجویی بوده است.

 

طرح جلد با نشریه پنجاه و هفت

 

لطفا به عنوان مدیرعامل شبکه ایتان، معرفی مختصری از سوابق خود داشته باشید؟

من مرتضی فیروزآبادی، متولد 1362، دانشجوی دکتری اقتصاد آموزش عالی دانشگاه تهران. در دوران دانشجویی دبیر جنبش عدالتخواه بودم. سال 86 وارد مجموعه ی ایتان شدم تا الان و از سال 90 تاکنون مسئول مجموعه هستم. در سال های 93 و نیمی از سال 94 هم معاون علمی سازمان بسیج دانشجویی بودم.

 

ایتان چه زمانی و بر اساس چه دغدغه ای تشکیل شد؟

ایتان در حواشی سال 79 تشکیل شد، یعنی یک قدمت 16 ساله دارد. روزی که ایتان تشکیل شد، مسئله مهم کشور در آن ایام(دوره اصلاحات) دعواهای سیاسی بود و برداشت دوستان این بوده که در این دعوا های سیاسی، مسائل اصلی کشور که مستقل از جریانات سیاسی است، دارد گم می شود. مسائلی مثل علم و فناوری در آن مقطع، به عنوان مسئله مهم و بعد هم مسائل دیگر، این ها به حاشیه می روند. لذا بر این اساس مجموعه ایتان در آن مقطع تشکیل می شود. در آن زمان موضوعاتی را هم پیگیری کردند مثل خرید هواپیما که حالا هم به آن مبتلا هستیم، آن زمان هم به آن مبتلا بودیم. نقد کردند، بررسی کردند، چند تا، چقدر، چه نوعی. مسائل مربوط به سیاست صنعتی کشور در آن مقطع، تقریبا سال های 81، 82 و 83 که سیاست های صنعتی کشور چه می شود؟ این دسته موضوعاتی که مسائل و راهبرد های کلان کشور محسوب می شود، در آن مقاطع مورد بررسی قرار گرفتند.

 

نگاه خاص ایتان به مسائل و مشکلات کشور چیست؟

معتقدیم که اگر ما در کشور یک ناکارآمدی می بینیم، این ناکارآمدی ممکن است در سه سطح باشد، یعنی برای حل آن باید سه کار را انجام دهیم. تشخیص درست بدهیم، برای آن تصمیم درست بگیریم و بعد آن تصمیم درست را درست اجرا کنیم. برداشت ما این است که بسیاری از مسائل کشور، در تشخیص و تصمیم دچار اشکال است. یعنی ما در بسیاری از مسائل، مسائل را خوب تشخیص نمی دهیم که این مسئله اصلا چه چیزی است، بیماری چیست، مشکل چیست.  بعد هم به تبع آن تصمیم خوبی برایش نمی گیریم. حالا البته یک جاهایی هم در اجرا می لنگیم، اما آن وزن تشخیص و تصمیم، وزن پر رنگی است. لذا همین الان که می بینید، بالاخره کشور مسائل اقتصادی دارد، یکی تحلیل می کند که ریشه آن تحریم هاست، یکی تحلیل می کند که ریشه اش چیز دیگری است.

ما در همه مسائل کشور این چالش را داریم که تشخیص درستی از مسئله داده بشود و بعد از آن تصمیم درستی گرفته بشود. ایتانی ها فکر می کنند که سطح تشخیص و تصمیم خیلی مهم هست. باید بچه ها روی تشخیص و تصمیم تمرکز کنند بویژه کسانی که برای کشور دغدغه دارند، برای انقلاب دغدغه دارند و فکر می کنند که باید آرمان های انقلاب را پیگیری کنند، باید روی سطح تشخیص و تصمیم متمرکز شوند. همین الان چقدر از کانون هایی که مثل ما دارند بر روی سطوح تشخیص و تصمیم فکر می کنند، حزب اللهی و با دغدغه های حزب اللهی ها نسبت به مسائل کشورند؟ خیلی اندکند. این جبهه خالی است، برای همین هم باید به این جبهه توجه ویژه کرد. بنابراین یک وجه بچه های ما این است؛ یعنی به مسائل مهم کشور، با نگاه کلان و سیاست گذاری توجه می کنند. یعنی با این نگاه که فرض می کنند یک مسئول کشوری بخواهد این مسئله را حل بکند. فرض این نیست که ما خودمان آستین بالا بزنیم و برویم آن را حل کنیم، فرض این است که یک مسئول کشور می خواهد این را حل بکند، مثلا مسئولی داریم که میخواهد مثلا مسئله مسکن را حل کند؛ برود چه کار کند؟ ممکن است جوابش این باشد که برود مسکن مهر بگیرد، ممکن است جوابش این باشد که یک وام را به شکل خاصی بدهد، هر جوابی ممکن است به آن داده بشود. ما این جا مشغول این هستیم که به مسئله ها به این شکل نگاه کنیم و این جواب ها را برای آن بدهیم.

یکی دیگر هم این بوده است که فرض نکردیم که اگر ما به مسئله ای فکر کردیم و برای آن راه حلی پیدا کردیم، بعد این جا بنشینیم و بگوییم یا ایها الناس بیایید راه حل ما را گوش کنید. معمولا این کار را نمی کنیم؛ ما به دنبال راه حلمان می دویم. می رویم مثل «طبیب دوار بطبه». از این مسئول به آن مسئول، از این نهاد به آن نهاد، به هر جایی که فکر می کنیم به حرف ما گوش کند و به حرف ما توجه کند، می رویم و سعی می کنیم در آن جا ورود کنیم و با آن ها حرف بزنیم، تبیین کنیم، قانع کنیم تا مسئله پیش برود. بنابراین ما به دنبال حرفمان هم می دویم.

توجه سوممان هم این بوده است که مسائل کشور مستقل از جریانات سیاسی است. البته این نتیجه ی کار است. یعنی این کشور یک سری مسائل ریشه ای دارد که این مسائل ریشه ای نه در این جریان و نه در آن جریان و نه در دیگرانی که کار سیاسی می کنند مورد توجه واقع نمی شود . چه آن جریان بر سر کار باشد و چه این جریان بر سر کار باشد باید افرادی باشند که به این مسئله فکر کند و برای آن راه حل ارائه دهد و اگر آن افراد نباشند، خیلی مهم نیست چه کسی بر سر کار است. چون هر کسی هم که بر سر کار باشد، باید برای مسئله فکر کرده باشد والا خیلی نمی تواند برای آن مسئله کاری انجام بدهد. معمولا هم فکر نکردند بنابراین مجبور است کارهای دم دستی انجام بدهد یا الگوهای وارداتی را تقلید کند. این هم از جمله نگاه های ماست.

 

چه تعداد نیرو های انسانی که با شما همکاری می کنند؟

ما الان مستقیم با انواع و اقسام همکاری هایی که داریم نزدیک به شصت نفر. این افراد در چهارده- پانزده محور سازماندهی می شوند.

 

ایتان با حمایت چه نهادی فعالیت هایش را انجام می دهد؟و هزینه هایش را از چه راهی تامین می کند؟

ما این جا بیشترین کارمان را با مجموعه های علمی دولت­ها و برخی نهادهای غیر دولتی مثل مجلس انجام می دهیم. البته همکاری ما با همه این ها، عموما جنس پروژه دارد. یعنی ما با این ها قرارداد می بندیم و در قالب قرارداد کار انجام می دهیم. بنابراین بعضی از این تعاملات ما پر رنگ تر و بعضی کم رنگ ترند. جنس کار ما از جنس قراردادی با مجموعه های دیگر است.

 

در طول سالیان فعالیت ایتان، چه پروژه ها و خروجی هایی صورت گرفته است؟

ببینید الان که ما درباره ایتان صحبت می کنیم، ایتان تقریبا در همه حوزه های اقتصاد، صاحب مجموعه و گروه هایی است که کار می کنند. در موضوعات مسکن، کشاورزی، صنعت، سلامت، آموزش و پرورش، فناوری های نرم، جمعیت، انرژی و دیپلماسی اقتصادی، کار می کنیم. در هر کدام از این ها موضوعاتی را پیش برده ایم؛ مثلا ما به طور مشخص در نقشه جامع علمی ورود مختصری داشتیم، بیشتر از آن بعدا در قالب قرارداد هایی درباره شاخص های ارزیابی نقشه، اقدامات و اولویت های نقشه و مسائلی از این دست با ستاد نقشه همکاری کردیم. در تدوین سند نخبگان و اجرایی سازی سند، مشارکت کردیم. در پیگیری و اجرای سند تحول آموزش و پرورش هم به همین شکل. در وزارت نفت الان محور هایی را پیگیری می کنیم که آن موردی که می شود به عنوان پروژه نام برد، موضوع ساخت داخل است که چگونه از ظرفیت های داخلی کشور در نفت استفاده بشود. خوب این یک کار تحقیقاتی بوده است که پیگیری کرده ایم و داریم آن را انجام می دهیم تا به ثمر برسانیم. در موضوعات کشاورزی به همین ترتیب؛ از موضوع ریزگرد که ما با آن مواجه هستیم، موضوع مدیریت آب و... که این ها موضوعات مورد مطالعه و کار هست و کلان اقتصاد مقاومتی که الان اولویت مهم کشور ما است. اینکه منظومه ای از اقدامات اقتصاد مقاومتی را احصاء کنیم و به دستگاه های مسئول بدهیم، جزء پروژه های مهم ما بوده است که برای یکی از دستگاه های کشور انجام داده ایم و بعد هم شاخص هایش را درآورده ایم؛ شاخص های اقتصاد مقاومتی بر اساس سیاست های کلی که آقا ابلاغ کردند، آن را هم با یکی از دستگاه­ها انجام دادیم.

 

سوای از این که چه دولتی بر سر کار است، شما در واقع یک حالت اتاق فکر دولت ها را بر عهده دارید. برای حل مسائل و مشکلات کشور، مثلا موضوع مسکن، چطور می شود که شما اتاق فکر هستید ولی از این دولت به آن دولت، راهکار ها و راه حل ها صد و هشتاد درجه با هم متفاوتند؟

ببینید، ما اتاق فکر به معنای این که دولت گفته باشد برای من فکر کنید که نیستیم! ما خودمان فکر می کنیم. بعد باید برای این فکرمان تلاش کنیم. البته درست است که دولت ها متفاوتند، اما بالاخره در یک دولت تلاش ما برای موضوع مسکن جلو می رود و مثلا می شود مسکن مهر، در یک دولت دیگر نمی شود حوزه مسکن را جلو برد، دولت ورودی ندارد، پذیرش ندارد. ولی ممکن است که کشاورزی جلو برود، مثلا در کشاورزی اعتقاد وجود داشته باشد، پذیرش آن را داشته باشند. مثلا در خودکفایی، مبانی و مفاهیم یکی باشد و این کار ها با هم جلو برود.

 

نقش ایتان در شکل گیری گفتمان اقتصاد مقاومتی چه بوده است؟ بعضی ها ایتان را جزو مجموعه های پیشرو در این زمینه می دانند؟

ببینید ما قبل از این که گفتمان اقتصاد مقاومتی شکل بگیرد، در اقتصاد فعال بودیم و کار کرده بودیم و مهم ترین مسئله هایی که در اقتصاد ممکن است که پیش بیاید، ما این ها را مطالعه کرده بودیم. این که بگویم ما در شکل گیری گفتمان اقتصاد مقاومتی نقش داشتیم، غلط است. ما نقشی نداشتیم. گفتمان اقتصاد مقاومتی حاصل شرایط کشور بوده است و خود آقا بالاخره بر اساس یک تدبیر و تشخیص و تحریر هایی که به ایشان داده می شود این گفتمان را مطرح کردند. اما ما بعد از مطرح شدن گفتمان، برای این گفتمان خیلی کار کردیم. اولینش این بوده است که تقریبا تمام حیطه های اقتصاد را در این جا سامان دادیم و برای آن نیرو پیدا کردیم و داریم کار می کنیم. در گفتمان سازی و مطالبه گری آن نقش ایفا کردیم؛ همان مدل کاری که با بسیج یا تشکل های دیگر می کنیم، و یا کمک به رسانه ها و کلا هر چیزی که مربوط به اقتصاد مقاومتی است، در آن ها کار جدی را انجام دادیم.

 

دغدغه ها و مسائل اصلی شما برای آینده چیست؟

خب ما به هر حال مجموعه موفقی محسوب می شویم؛ به دلیل زحماتی که دوستان می کشند. این شکل از ایفای نقش جوان در اداره کشور را ما در هیچ الگوی دیگری نداریم. یعنی اگر کسی که درسش تمام می شود، مثلا لیسانسش را می گیرد، یا دانشجوی ارشد است، یک راست بتواند بیاید و بدون هیچ تجربه ای و حتی بدون این که آن علم دانشگاهی اش خیلی به دردش بخورد، بتواند در یک مجموعه ای به گونه ای آموزش ببیند، به گونه ای توانمند بشود که در مسائل کشور به درستی و با تشخیص و تحلیل درست نقش آفرینی کند. این یک فرایند است، این یک تکنولوژی است که چگونه آدم می تواند این فرایند را اجرا کند؟ خب ببینید، این مسئله در این جا بوده است.

الان مسئله اصلی که ما داریم به دنبال آن می رویم یکی حرف روز اول تشکیل ایتان است، یعنی به عنوان بچه های دغدغه مند حزب اللهی، باید تلاش کنیم که هر کسی بر روی یک مسئله مهم و اساسی کشور متمرکز بشود و آن مسئله را پیگیری کند. مثالی که من زدم، عرض کردم که کشور مشکلاتی دارد که ما به هر کدام از آن ها